Spor Tesislerinde Sürdürülebilir Enerji ve Su Yönetimi: Başarı Örnekleri, Sertifikasyon Süreçleri ve Gelecek Planlaması

Abstract

Modern teknolojik gelişmelerle birlikte spor tesisleri yalnızca seyirci deneyimiyle değil; Enerji ve su yönetimi açısından da değerlendirilmesi gereken çok boyutlu yapılar olarak görülmektedir. Araştırma kapsamında Türkiye'den yedi stadyum (9 çalışan), iki spor kompleksi (2 çalışan) ve Hollanda'daki bir stadyum (1 çalışan) ile yapılan görüşmeler, sürdürülebilirlik uygulamalarının mevcut durumu ve gelişim potansiyeline ilişkin güncel bir tablo ortaya çıkıyor. Görüşmede, özellikle Bina Yönetim Sistemleri (BMS) gibi teknolojilerin enerji ve su tüketiminin gerçek zamanlı takibinde önemli katkılar sağlanmakta olup, ancak bu sistemlerin henüz yeterli düzeyde olmadığı görülmektedir. Enerji verimliliği açısından, LED aydınlatma ve otomasyon altyapılarının yaygın kullanımı dikkat çekici olsa da su yönetimi uygulamalarının enerjiye kıyasla daha geri planda olduğu ve temel düzeyde olduğu görülmektedir (Görüşme Notları, 2025). Öte yandan, enerji alanında kayda değer değerin hayata geçirildiği de mevcut. Galatasaray Stadyumunun çatısına yerleştirilen 10.404 güneş paneli, 4,2 MW kurulu güç kapasitesiyle istasyonun yıllık elektrik ihtiyacının yaklaşık %63'ünü karşılaması ve yılda 3.250 ton CO₂ emisyonunun korunmasını sağlıyor. Bu proje, 'en yüksek güneş paneli çıkışına sahip istasyonu' olarak Guinness Dünya Rekorları'na sunuldu (Guinness Dünya Rekorları, 2022; Canal Solar, 2022). Sonuç olarak, gerçekçi ve sürdürülebilir bir dönüşüm için, politikaların destekleyici ve başarılı örneklerin ortaya çıkması ve sertifikasyon sistemlerinin bir zorunluluk haline gelmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: spor sistemleri, sürdürülebilirlik, enerji yönetimi, su yönetimi, LEED sertifikası, BREEAM sertifikasıWith modern technological advancements, sports facilities are viewed as multidimensional structures that should be evaluated not only in terms of spectator experience but also in terms of energy and water management. Interviews conducted with seven stadiums (9 employees) in Türkiye, two sports complexes (2 employees), and one stadium in the Netherlands (1 employee) as part of the research provide an up-to-date picture of the current status and development potential of sustainability practices. The interviews revealed that technologies such as Building Management Systems (BMS), in particular, make significant contributions to real-time monitoring of energy and water consumption, but these systems are not yet at a sufficient level. While the widespread use of LED lighting and automation infrastructures is noteworthy in terms of energy efficiency, water management practices appear to be more secondary and at a basic level compared to energy management (Interview Notes, 2025). On the other hand, significant value has been implemented in the energy sector. The 10,404 solar panels installed on the Galatasaray Stadium roof, with an installed capacity of 4.2 MW, meet approximately 63% of the station's annual electricity needs and prevent 3,250 tons of CO₂ emissions annually. This project was submitted to Guinness World Records as the 'station with the highest solar panel output' (Guinness World Records, 2022; Canal Solar, 2022).Consequently, for a realistic and sustainable transformation, the emergence of supportive and successful examples of policies and certification systems are essential. Keywords: sports systems, sustainability, energy management, water management, LEED certification, BREEAM certification