Kurt, Zeynep ŞebnemMenteşgil, Zeynep Gamze2026-04-212026-04-212025https://hdl.handle.net/123456789/9015https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h1gmEyvfPo1IXI-Lv1I-7rSYBBRvxJPMJCNxB1Hn5dQxBu araştırma, erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin gözlemlerine dayalı olarak 36-72 aylık çocukların cinsel gelişim sürecinde sergiledikleri davranışları hangi oranda ve sıklıkta sergilediklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında 33 cinsel gelişim davranışı ele alınmış ve bu davranışlar dört ana başlık altında gruplandırılmıştır. Bu başlıklar; insan vücudu ve gelişimi, duygular, sosyal ve kültürel roller ve cinselliktir. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden betimsel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde İstanbul'da bulunan okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapmış olan ve 36-72 ay grubundaki çocuklarla çalışan 124 erken çocukluk dönemi eğitimcisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan demografik bilgi formu ve 'Çocukların Cinsel Gelişim Sürecinde Sergiledikleri Davranışlara İlişkin Gözlem Anketi' kullanılmıştır. Anket oluşturulurken uzman görüşü alınmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, bir analiz yazılımı ile analiz edilmiş; p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık kriteri olarak esas alınmıştır. Araştırma kapsamında 33 cinsel gelişim davranışının 36-72 aylık çocuklar tarafından sergilenme oranı ve sıklığı eğitimciler tarafından gözlemlenmiştir. Eğitimcilerin gözlemlerine göre incelenen 33 farklı cinsel gelişim davranışının tamamının, çocuklar tarafından sergilendiği; bu davranışların sergilenme oran ve sıklığının yaş gruplarına ve cinsiyete göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Eğitimcilerin gözlemlerine göre, insan vücudu ve gelişimi ile ilgili cinsel gelişim davranışlarının sergilenme oranı ve sıklığı açısından hem yaş grupları hem de cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Eğitimcilerin gözlemlerinde duygular başlığı kapsamında incelenen cinsel gelişim davranışlarından, oyun sırasında cinsiyetini benimsediğini gösterme ve karşı cinsiyetle arkadaş olma davranışlarının sergilenme oranı ve sıklığı açısından hem yaş grupları hem de cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı; karşı cinsiyete sevgisini ifade etme davranışında ise cinsiyetler arasında anlamlı fark olduğu saptanmıştır. Sosyal ve kültürel roller başlığı kapsamında incelenen cinsel gelişim davranışlarının tümünde, sergilenme oranı ve sıklığı açısından hem yaş grupları hem de cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. 36-72 aylık çocukların cinsellik ile ilgili çeşitli cinsel gelişim davranışları; konuşma, görme eğilimi, gösterme, dokunma ve fiziksel yakınlık kurmayı canlandırma davranışları olarak beş alt başlık şeklinde gruplandırılmıştır. Eğitimcilerin gözlemleri doğrultusunda, konuşma alt başlığı kapsamındaki organ işlevlerine ilişkin konuşma ve cinsel eylemlere ilişkin konuşma davranışlarının sergilenme oranı ve sıklığı açısından kız ve erkek çocukları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, argo kelime kullanma davranışının sergilenme oranı ve sıklığı açısından hem yaş grupları hem de cinsiyetler arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Görme eğilimi ve dokunma alt başlıkları kapsamında incelenen cinsel gelişim davranışlarında; davranışların sergilenme oranı ve sıklığı açısından hem yaş grupları hem de cinsiyetler arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur. Bunların dışında gösterme ve fiziksel yakınlık kurma başlıkları içerisinde yer alan cinsel gelişim davranışlarından kendi cinsiyetinden olan çocuklara özel bölgelerini gösterme ve iki oyuncakla öpüşme sahnesi canlandırma davranışlarının sergilenme oranı ve sıklığı açısından hem yaş grupları hem de cinsiyetler arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma kapsamında elde edilen bulgu ve sonuçların, çocukların cinsel gelişim süreçlerine ilişkin bilimsel temellere dayalı bir çerçeve sunarak hem ebeveynlere hem de uzmanlara çocukların davranışlarını gelişimsel olarak değerlendirebilecekleri bir rehber oluşturacağı ve cinsel gelişim literatürüne özgün bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Erken çocukluk dönemi, Cinsel gelişim, Çocuk gelişimi, Erken çocukluk dönemi eğitimcileri, Cinsel gelişim davranışlarıThis study was conducted to determine the prevalence and frequency of behaviors exhibited by children aged 36-72 months during their sexual development process, based on observations by early childhood educators. A total of 33 sexual development behaviors were examined and grouped under four main headings: human body and development, emotions, social and cultural roles, and sexuality. The research was carried out using a descriptive survey model within the framework of quantitative research methods. The study sample consisted of 124 early childhood educators working with children aged 36-72 months in preschool education institutions in Istanbul during the 2024-2025 academic year. Data collection tools included a demographic information form and 'Observation Questionnaire on Behaviors Exhibited by Children in the Sexual Development Process' created by the researcher. The questionnaire was developed with expert consultation. The findings obtained from the research were analyzed using statistical software, and a p-value of <0.05 was accepted as the criterion for statistical significance. Within the scope of the study, the observation of the prevalence and frequency of 33 different sexual development behaviors by educators was conducted for children aged 36-72 months. According to the educators' observations, all 33 behaviors related to sexual development were exhibited by children; however, the prevalence and frequency of these behaviors varied according to age groups and gender. It was found that there was no statistically significant difference between age groups and genders in the prevalence and frequency of behaviors related to human body and development. Regarding behaviors under the emotions category, such as gender identification during play and making friends with the opposite sex, no statistically significant difference was observed in prevalence and frequency across age groups and genders. However, a significant difference between genders was identified in the expression of love towards the opposite sex. In the social and cultural roles category, all behaviors showed statistically significant differences in prevalence and frequency between both age groups and genders. Various sexual developmental behaviors related to sexuality in children aged 36-72 months are grouped under five subheadings: talking, tendency to looking, showing, touching, and stimulating physical intimacy. According to educators' observations, there was no significant difference between girls and boys in the prevalence and frequency of talking behaviors, including organ functions and sexual behaviors. However, a significant difference was found in the prevalence and frequency of using obscene words, across both age groups and genders. In the tendency to looking and touching subcategories, no statistically significant differences were observed in the prevalence and frequency of behaviors between age groups and genders. Additionally, behaviors such as showing private parts to children of the same sex and acting out kissing scenes with two toys, within the showing and stimulating physical intimacy categories, showed significant differences in prevalence and frequency across both age groups and genders. The findings and results obtained in this study are thought to provide a scientific framework regarding children's sexual development processes, serving as a guide for both parents and professionals to assess children's behaviors developmentally, and making a unique contribution to the literature on sexual development.trErkek ÇocuklarOkul Öncesi ÇocuklarÇocuk DavranışlarıSexual DevelopmentBoysCinsel DavranışPreschool TeachersPreschool ChildrenChild BehaviorSexual BehaviorEducation and TrainingOkul Öncesi ÖğretmenlerEğitim ve ÖğretimYoung GirlsCinsel GelişimKız ÇocuklarıMaster Thesis