Bahayi, KaderBaşar, Zişan2026-04-212026-04-212026https://hdl.handle.net/123456789/9043https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4E5fseK3zf9Ut4yYnh5dqEBwBbUcONFSqghsi-2wOGGkBu araştırmanın amacı, İrritabl Bağırsak Sendromu tanısı konmuş kadınlarda aleksitimi ve duygusal yeme davranışlarının arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma, tamamı (%100) kadın olan 96 katılımcı ile gerçekleşmiştir. Grubun evreni Acıbadem Hastanesi Altunizade yerleşkesi'nin Gastroentroloji polikliniğine başvuran ve Prof. Dr. Gürhan Şişman tarafından İrritabl Bağırsak Sendromu tanısı konmuş, 18 yaş üstü, aktif intihar düşüncesi ve planı olmayan, yeme bozukluğu tanısı konmamış kadın bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya toplamda 101 kadın katılmış, dahil edilme kriterlerini karşılamayan 5 kişi çıkarıldıktan sonra analizler 96 katılımcı ile tamamlanmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde katılımcıların onayını almak için öncelikle ''Bilgilendirilmiş Onam Formu'' daha sonra ''Sosyo-demografik Özellikler Formu'', ''Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20)'' ve ''Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ)'' uygulanmıştır. Araştırmada frekans (n) ve yüzde (%) analizleri, karşılaştırma (bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi), ilişki analizi (korelasyon analizi), ve güvenilirlik analizleri (cronbach's alpha) analizleri kullanılmıştır. Bulgular neticesinde, İrritabl Bağırsak Sendromu tanısı konmuş kadınlarda orta seviyede aleksitimik özellikler gözlemlenirken; duygusal yeme davranışı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Özellikle gerginlik durumlarında ve olumsuz duygularla başa çıkmak için yeme davranışları belirgin düzeydedir. Bunlara ek olarak duygusal yeme davranışlarının kilo ve beden kitle indeksi (BKİ) ile güçlü pozitif korelasyonlar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda, lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerin stres kaynaklı yeme davranışlarında anlamlı şekilde daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Ayrıca, İrritabl Bağırsak Sendromu dışında hastalığı olan kadınların duygusal yeme puanları, olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. İrritabl Bağırsak Sendromu tanısı konmuş kadınlarda aleksitimi ve duygusal yeme davranışları arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır ancak aleksitimi ile duygusal yeme ölçeğinin 'kendini kontrol edebilme' alt boyutu arasında zayıf fakat anlamlı bir pozitif ilişki gözlemlenmiştir. Katılımcıların yaş, medeni durum, meslek durumu, gelir düzeyi, İrritabl Bağırsak Sendromu alt tipi ve psikiyatrik tanı gibi değişkenler ile aleksitimi ve duygusal yeme puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Aleksitimi ve duygusal yeme davranışları değerlendirildiğinde aleksitimi düzeylerinin demografik ve fiziksel değişkenlerden bağımsız olduğunu; buna karşılık duygusal yeme davranışlarının eğitim düzeyi, ek hastalık varlığı ve fiziksel göstergelerle anlamlı ilişkiler içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, duyguların düzenlenmesi ve yeme davranışlarının birlikte ele alındığı bütüncül klinik yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.The aim of this study is to examine the relationship between alexithymia and emotional eating behaviors in women diagnosed with Irritable Bowel Syndrome (IBS). The study was conducted with 96 participants, all of whom were women (100%). The population consisted of women over 18 years of age who presented to the Gastroenterology outpatient clinic of Acıbadem Hospital Altunizade campus, were diagnosed with IBS by Prof. Dr. Gürhan Şişman, did not have active suicidal thoughts or plans, and were not diagnosed with an eating disorder. A total of 101 women participated in the study; after excluding 5 individuals who did not meet the inclusion criteria, the analyses were completed with 96 participants. To obtain the participants' consent during the data collection process, the 'Informed Consent Form' was administered first, followed by the 'Socio-demographic Characteristics Form,' the 'Toronto Alexithymia Scale (TAS-20),' and the 'Emotional Eating Scale (EES).' Frequency (n) and percentage (%) analyses, comparisons (independent samples t-test, one-way analysis of variance), correlation analysis, and reliability analyses (Cronbach's alpha) were used in the study.The findings revealed that while moderate alexithymic characteristics were observed in women diagnosed with Irritable Bowel Syndrome (IBS), emotional eating behavior was significantly higher. Eating behaviors were particularly prominent in stressful situations and as a coping mechanism for negative emotions. Additionally, strong positive correlations were found between emotional eating behaviors and weight and body mass index (BMI). Intergroup comparisons showed that individuals with postgraduate education scored significantly higher on stress-related eating behaviors. Furthermore, women with conditions other than IBS had significantly higher emotional eating scores than those without IBS. While the relationship between alexithymia and emotional eating behaviors was not statistically significant in women diagnosed with IBS, a weak but significant positive correlation was observed between alexithymia and the 'self-control' subscale of the emotional eating scale. No significant differences were found between alexithymia and emotional eating scores and variables such as age, marital status, occupation, income level, Irritable Bowel Syndrome subtype, and psychiatric diagnosis. When alexithymia and emotional eating behaviors were evaluated, the study revealed that alexithymia levels were independent of demographic and physical variables; however, emotional eating behaviors were significantly associated with education level, presence of additional illnesses, and physical indicators. These findings highlight the importance of holistic clinical approaches that address both emotion regulation and eating behaviors.trPsychologyPsikolojiMaster Thesis