Kahriman, AliYavaş, Erkan2026-02-152026-02-152025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_visE3Y2X_kSagPC0tRIYhq5e3_HVHrgeErBsSHAhkkXkhttps://hdl.handle.net/20.500.14517/8835Bu çalışmada ele alınan konu, terörle mücadele harekâtı kapsamında icra edilen operasyonlarda kullanılan patlayıcıları ve kullanım sonucunda sivillerin üzerinde bıraktığı etkiyi incelemektedir. Günümüzde icra edilen operasyonlar, sadece askeri harekâtın başarısıyla değil aynı zamanda evrensel hukuku ve insani ögeleri de içeren geniş anlamlı operasyonlardır. El yapımı patlayıcıların (EYP) yapımının nispeten basit ve bu materyallere kolay ulaşılabilmesi, bunların da meskûn mahallerde kullanılması sivil kayıpların yaşanmasına ve artmasına sebebiyet vermektedir. Dolayısıyla el yapımı patlayıcıların vermiş olduğu tahribat ve kolay ulaşım sağlanması göz önüne alındığında kullanımını hızla arttırmış ve büyük tahribatlara yol açmıştır. Bu tez çalışmasının amacı patlayıcıların vermiş olduğu tahribat, icra edilen operasyonlarda yaşanan zorluklar ve evrensel insani hukuk kurallarının temeline inerek ayrıntılarıyla incelemektir. Diğer bir yandan da patlayıcıların günümüze kadarki süreçte geçirdiği gelişim ve çevreye bıraktığı etkiler ele alınmıştır. Patlayıcı kullanımı esnasında meydana gelebilecek teknik aksaklıkların temelinde bilgisiz ve eğitimsiz kişilerin etkileri büyüktür. Dolayısıyla birçok ölüm ve yaralanma meydana gelmektedir. Oluşan sivil kayıpları asgari seviyede tutmak için yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğu tezimizde açıkça vurgulanmıştır. Örneklem olarak Türkiye kullanılmış ve terörizmin tarihsel süreci incelenerek etnik ve ideolojik kökene dayanan terör gruplarının etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara bakıldığında patlayıcıların operasyon sahasında etkili olmasına rağmen siviller için çok ciddi riskler barındırdığı, uluslararası arenada hukuki ve etik sorunlara sebebiyet verdiği görülmüştür. Sonuç olarak sivillerin alabileceği tahribatı en aza indirebilmek için askeri operasyonlar planlanırken günümüz şartlarına göre yeniden gözden geçirilmesi gereklidir. Ayrıca çalışma terörle mücadelede siyasi iradeye, askeri erkâna ve hukuk bilimcilerine çözüm odaklı öneriler sunmaktadır.This study examines the explosives used in operations conducted within the scope of counter-terrorism operations and the resulting impact on civilians. Today's operations are not only about the success of military operations but also encompass a broader scope encompassing universal law and humanitarian considerations. The relatively simple construction of improvised explosive devices (IEDs), their easy accessibility, and their use in populated areas contribute to the increased civilian casualties. Therefore, given the devastation inflicted by IEDs and their ease of access, their use has rapidly increased, leading to widespread destruction. The purpose of this thesis is to examine in detail the damage inflicted by explosives, the challenges faced in these operations, and the underlying principles of universal humanitarian law. Furthermore, the evolution of explosives and their environmental impacts are discussed. Technical malfunctions that can occur during the use of explosives are largely attributed to uninformed and untrained individuals. Consequently, numerous deaths and injuries occur. Our thesis clearly emphasizes the need for legal regulations to minimize civilian casualties. Turkey was used as a sample, and the historical course of terrorism was examined, assessing the impact of terrorist groups based on ethnic and ideological backgrounds. The results demonstrate that while explosives are effective in the operational arena, they pose significant risks to civilians and pose legal and ethical challenges in the international arena. Consequently, military operation planning must be reconsidered to minimize the potential harm to civilians. Furthermore, the study offers solution-oriented recommendations for political will, military personnel, and legal scholars in the fight against terrorism.trSavunma ve Savunma TeknolojileriAskeri SavunmaEl Yapımı PatlayıcılarUluslararası TerörizmDefense and Defense TechnologiesMilitary DefenseImprovised Explosive DevicesInternational TerrorismMaster Thesis