Yöntem, Evin AydinAltun, Zeynep2026-04-212026-04-212026https://hdl.handle.net/123456789/8973https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h5VXhMWBBiPbRoWwk5ko_D-INTZJvXmMm5MpV8vBd_A-This study examined the mediating role of alexithymia in the relationship between perceived parental rejection and adult attachment styles. The aim of the research was to investigate how perceived maternal and paternal rejection are related to anxious and avoidant attachment patterns through processes of emotional awareness and emotional regulation. The sample consisted of 410 participants aged 18 and above. Data were collected using the Parental Acceptance–Rejection Questionnaire (PARQ), the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), and the Adult Attachment Scale. The data were analyzed using independent samples t-tests, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and bootstrap-based mediation analyses. The results indicated that both perceived maternal and paternal rejection were significantly associated with anxious and avoidant attachment styles. For perceived maternal rejection, both anxious and avoidant attachment were related through direct effects as well as indirect effects mediated by alexithymia. In contrast, while perceived paternal rejection was related to anxious attachment both directly and indirectly, its association with avoidant attachment emerged only through alexithymia. Mediation analyses showed that alexithymia played a partial mediating role in the relationships between perceived maternal rejection and both attachment styles, whereas it fully mediated the relationship between perceived paternal rejection and avoidant attachment. In addition, alexithymia was found to be positively and significantly associated with both anxious and avoidant attachment. These findings suggest that early parental experiences are transferred to adult attachment patterns not only through direct relational pathways but also through processes of emotional awareness and emotional regulation. The central role of alexithymia in the context of perceived paternal rejection, in particular, highlights the importance of emotional processing mechanisms in understanding attachment dynamics.Bu çalışmada, algılanan ebeveyn reddinin yetişkin bağlanma stilleri üzerindeki etkisinde aleksitiminin aracı rolü incelenmiştir. Araştırma, algılanan anne ve baba reddinin kaygılı ve kaçıngan bağlanma örüntüleriyle olan ilişkilerinin, duygusal yaşantının tanınması ve düzenlenmesi süreçleriyle nasıl bağlantılandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini 18 yaş ve üzeri 410 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Algılanan Ebeveyn Kabul–Red Ölçeği (PARQ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) ve Yetişkin Bağlanma Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve bootstrap temelli aracılık analizleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, algılanan anne ve baba reddinin hem kaygılı hem de kaçıngan bağlanma stilleriyle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Algılanan anne reddi açısından, hem kaygılı hem de kaçıngan bağlanma ile ilişkilerin hem doğrudan hem de aleksitimi aracılığıyla dolaylı olarak ortaya çıktığı belirlenmiştir. Algılanan baba reddi söz konusu olduğunda ise, kaygılı bağlanma ile hem doğrudan hem de dolaylı ilişkiler saptanırken; kaçıngan bağlanma ile ilişkinin yalnızca aleksitimi aracılığıyla ortaya çıktığı görülmüştür. Aracılık analizleri, algılanan anne reddi ile her iki bağlanma stilinin ilişkisinde aleksitiminin kısmi aracılık rolü üstlendiğini; algılanan baba reddi ile kaçıngan bağlanma arasındaki ilişkide ise aleksitiminin tam aracı rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca aleksitimi ile hem kaygılı hem de kaçıngan bağlanma arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu bulgular, erken ebeveynlik deneyimlerinin yetişkinlikteki bağlanma örüntülerine yalnızca doğrudan değil, duygusal yaşantının tanınması ve düzenlenmesi süreçleri üzerinden de aktarıldığını göstermektedir. Özellikle baba reddi bağlamında aleksitiminin merkezi bir ara mekanizma olarak öne çıkması, duygusal farkındalık süreçlerinin bağlanma dinamiklerini anlamada önemli bir rol oynayabileceğine işaret etmektedir.trEbeveyn Kabul Veya ReddiAdult AttachmentPsychologyAile Kabul-Red KuramıParantel Acceptance-RejectionPsikolojiInsecure AttachmentFamily Acceptance and Rejection TheoryYetişkinlerde BağlanmaGüvensiz BağlanmaMaster Thesis