Demir, EminÖzkan, Gül2026-04-212026-04-212026https://hdl.handle.net/123456789/9076https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h7b7Hl4aMLRKP6r5LdmhGKUfWNOLvM8dH5pbWNt0LdfmBu araştırmanın amacı okul öncesi dönem çocuk sağlığının sosyal belirleyicileri ile ebeveynlerin tutumları ve duygusal okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma ilişkisel ve tarama modelinde desenlenmiştir. Örneklemde okul öncesi dönemde çocuğu bulunan 312 ebeveyn yer almaktadır. Veri toplama araçları olarak Sağlığın Sosyal Belirleyicilerini Tarama Ölçeği–Ebeveyn Formu (SSBTÖ-EF), Ebeveyn Tutumları Ölçeği (ETÖ) ve Duygusal Okuryazarlık Ölçeği (DOYÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Korelasyon analizlerine göre demokratik ebeveyn tutumu ile SSBTÖ-EF'nin toplam puanı arasında negatif, otoriter ve izin verici ebeveyn tutumu ile SSBTÖ-EF'nin toplam puanı arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre ebeveyn tutumları sosyal belirleyici puanını anlamlı düzeyde yordamaktadır. Özellikle otoriter ebeveyn tutumunun en güçlü yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Ebeveyn duygusal okuryazarlığı modele ikinci adımda eklendiğinde ise SSBTÖ-EF puanını negatif yönde ve bağımsız olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre ebeveyn duygusal okuryazarlığının sosyal belirleyici risk algıları açısından koruyucu bir psikososyal kaynak olarak işlev görebileceği düşünülebilir. Ebeveyn tutumları ile ebeveyn duygusal okuryazarlığının birlikte ele alınmasının, okul öncesi dönem çocuklarının sağlığının sosyal belirleyicilerini anlamada bütüncül bir çerçeve sunduğu ortaya konulmuştur.The aim of this study is to examine the relationship between social determinants of preschool children's health and parents' attitudes and emotional literacy levels. The study was designed using a correlational and survey model. The sample includes 312 parents with children in the preschool period. The Social Determinants of Health Screening Scale–Parent Form (SDHSS-PF), the Parenting Attitudes Scale (PAS), and the Emotional Literacy Scale (ELS) were used as data collection tools. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and hierarchical regression analysis were applied in the analysis of the data. According to the correlation analyses, a significant negative relationship was found between democratic parenting attitudes and the total score of the SDHSS-PF, whereas significant positive relationships were identified between authoritarian and permissive parenting attitudes and the total score of the SDHSS-PF. The results of the hierarchical regression analysis indicated that parenting attitudes significantly predicted the social determinant score. In particular, authoritarian parenting attitude was identified as the strongest predictor. When parental emotional literacy was added to the model in the second step, it was found to negatively and independently predict the SDHSS-PF score. Accordingly, parental emotional literacy may function as a protective psychosocial resource in terms of social determinant risk perceptions. It was concluded that considering parenting attitudes together with parental emotional literacy provides a holistic framework for understanding the social determinants of health in preschool children.trPsychologyPsikolojiMaster Thesis