YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA AKARYAKIT BAYİLİKSÖZLEŞMELERİNDE DÜZENLENEN ASGARİ ALIMTAAHHÜDÜNEBAĞLANAN CEZA KOŞULU

Abstract

Uygulamada akaryakıt ve LPG dağıtım şirketleri bayi ile akdettikleri sözleş-melerde bayiye yıllık asgari beyaz mal (benzin, motorin, gaz) alma taahhüdünü içeren hükümlere yer vermektedir. Bayi, bu hükümler çerçevesinde taahhüt edilen miktarınaltında kalındığında her eksik ton başına belirlenen bir miktar parayı ceza koşulu olarak ödemeyi kabul etmektedir. Asgari alım taahhüdü, uzun zamandır akaryakıt piyasasında var olan bir uygulama olmasına karşın taraflar arasında bu hususta ortaya çok fazla uyuşmazlık çıkmamıştır. Dağıtım şirketleri, bayilik sözleşmesi ile bağlantılı kredi sözleşmeleri, ekipman sözleş-meleri, uzun süreli kira sözleşmeleri ya da uzun süreli intifa hakkı tanınması gibi şahsi ya da aynihakları kullanarak sözleşme süresini uzatmak suretiyle bayiye yapmış olduk-ları yatırımların geri dönüşünü ve sözleşmeden bekledikleri asıl faydayı sağlıyordu. Rekabet Kurulunun ilgili kararları sonrasında, akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresinin uzatılmasının önüne geçilmiş olduğundan, asgari alım taahhütleri daha sıkı bir şekilde uygulanmaya başlanmış ve bu konudaki uyuşmazlıklar artmıştır.Çalışma konumuzu, uygulamada sıklıkla uyuşmazlık konusu olan akaryakıt bayilik sözleşmelerinde düzenlenen alım taahhütlerinin ve sözleşmelerde buna bağlanan ceza koşulunun Yargıtay kararları çerçevesinde incelenmesi oluşturmaktadır.