Klinik Olmayan Örneklemde Grup Sinematerapi Uygulamalarının Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

dc.contributor.advisor Bahayi, Kader
dc.contributor.author Torunoğlu, Gizem Ucuz
dc.date.accessioned 2026-02-15T21:45:46Z
dc.date.available 2026-02-15T21:45:46Z
dc.date.issued 2025
dc.description.abstract Bu çalışma, klinik olmayan örneklemde grup sinematerapi uygulamalarının erken dönem uyum bozucu şemalar üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Sinematerapi, psikoterapi sürecinde filmlerin terapötik amaçla kullanılmasını içeren bir müdahale yöntemi olarak, son yıllarda ruh sağlığı alanında giderek artan bir ilgi görmektedir. Araştırma, Bursa ilinde yaşayan ve internet üzerinden yapılan duyuruya başvuran 32 kişi arasından seçilen 12 yetişkin birey ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Veri Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form (YŞÖ-KF3), Young-Rygh Kaçınma Ölçeği ve Young Telafi Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 8 hafta boyunca, haftada bir kez 90 dakikalık grup sinematerapi oturumları düzenlenmiştir. Her oturumda önceden belirlenen filmler üzerinden yapılandırılmış tartışmalar gerçekleştirilmiş ve katılımcıların şema yapılarına yönelik farkındalık geliştirmeleri hedeflenmiştir. Elde edilen veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın temel bulguları şu şekildedir: Young Şema Ölçeği'nin 14 alt boyutundan yalnızca Cezalandırılma alt boyutunda sinematerapi öncesi ve sonrası anlamlı bir azalma saptanmıştır. Diğer 13 alt boyutta zamana bağlı anlamlı değişimler gözlenmemiştir. Benzer şekilde, Young Kaçınma Ölçeği ve Young Telafi Ölçeği alt boyutlarında da sinematerapi öncesi ve sonrası anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Bununla birlikte, şema boyutları ile telafi ve kaçınma stratejileri arasında çeşitli anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir: Duygusal yoksunluk şeması ile eleştiriye tahammülsüzlük arasında pozitif yönde anlamlı ilişki, karamsarlık şeması ile kontrol ve aşırı bağımsızlık arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler, sosyal izolasyon/güvensizlik şeması ile sıkıntıyı yok sayma arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar, kısa süreli grup sinematerapi uygulamalarının erken dönem uyum bozucu şemalar üzerinde sınırlı bir değişim yaratabildiğini ancak şema yapıları ile başa çıkma stratejileri arasındaki ilişkileri ortaya koyduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, sinematerapi uygulamalarının daha uzun süreli ve yapılandırılmış programlar şeklinde planlanması gerektiğine işaret etmektedir.
dc.description.abstract This study aimed to examine the effects of group cinematherapy applications on early maladaptive schemas in a non-clinical sample. Cinematherapy, as an intervention method that involves the therapeutic use of films in the psychotherapy process, has been receiving increasing attention in the mental health field in recent years. The research was conducted with 12 adult individuals selected from 32 people living in Bursa who applied to the announcement made via the internet. Sociodemographic Data Form, Young Schema Questionnaire Short Form (YSQ-SF3), Young-Rygh Avoidance Inventory, and Young Compensation Inventory were used as data collection tools in the research. Within the scope of the study, 90-minute group cinematherapy sessions were organized once a week for 8 weeks. In each session, structured discussions were conducted based on predetermined films, and participants were aimed to develop awareness of their schema structures. The obtained data were evaluated using the Wilcoxon Signed-Rank Test and Pearson correlation analysis. The main findings of the research are as follows: Among the 14 subscales of the Young Schema Questionnaire, a significant decrease was found only in the Punitiveness subscale before and after cinematherapy. No significant changes over time were observed in the other 13 subscales. Similarly, no significant differences were found before and after cinematherapy in the subscales of the Young Avoidance Inventory and Young Compensation Inventory. However, various significant relationships were identified between schema dimensions and compensation and avoidance strategies: a significant positive relationship between emotional deprivation schema and intolerance of criticism, significant positive relationships between pessimism schema and control and excessive independence, and a significant positive relationship between social isolation/mistrust schema and ignoring distress. These results indicate that short-term group cinematherapy applications can create limited change on early maladaptive schemas but reveal the relationships between schema structures and coping strategies. The research findings suggest that cinematherapy applications should be planned as longer-term and more structured programs. en_US
dc.identifier.uri https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vvUi_e7CqmgVk2eF0mlzsTWz3rEfmYNWf4FfAl3qE8BM
dc.identifier.uri https://hdl.handle.net/20.500.14517/8858
dc.language.iso tr
dc.subject Psikoloji
dc.subject Bibliyoterapi
dc.subject Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar
dc.subject Psychology en_US
dc.subject Bibliotherapy en_US
dc.subject Early Maladaptive Schemas en_US
dc.title Klinik Olmayan Örneklemde Grup Sinematerapi Uygulamalarının Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
dc.title Investigation of the Effects of Group Cinematherapy Applications on Early Maladaptive Schemas in Non-Clinical Sample en_US
dc.type Master Thesis en_US
dspace.entity.type Publication
gdc.description.department Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
gdc.description.endpage 137
gdc.identifier.yoktezid 980503

Files