Yetişkinlerde Çevrimiçi Kumar Bağımlılığı İle Ebeveyn Tutumları İlişkisinde Yaşantısal Kaçınma ve İçgörü Düzeyinin Aracı Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Kumar Oynama Bozukluğu, tekrarlanan ve alışkanlık haline gelen davranışlarla kendini gösteren bir bozukluktur. Günümüzde internet ve mobil cihazların yaygınlaşması, kumarın çevrimiçi olarak daha fazla kişiye ulaşmasını sağlamıştır. Bu araştırma, yetişkinlerde çevrimiçi kumar bağımlılığı ile anne-baba tutumları arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide yaşantısal kaçınma, kendine yansıtma ve içgörü düzeylerinin aracılık rolünü incelemektedir. İlişkisel tarama türünde yürütülen araştırmaya 407 yetişkin katılmıştır. Araştırmanın verileri Sosyo-Demografik Bilgi Formu, İnternet Kumar Bağımlılığı Ölçeği, Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği-30, Kendine Yansıtma ve İçgörü Ölçeği ve Anne-Baba Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre, erkek katılımcıların çevrimiçi kumar bağımlılığı puanlar kadın katılımcıların puanlarında daha yüksektir. Kadın katılımcıların ise yaşantısal kaçınma ve kendine yansıtma düzeylerinde daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Yaş grupları arasında demokratik tutum ve çevrimiçi kumar bağımlılığı düzeylerinde bazı farklar görülse de bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bağımlılık düzeyi sosyo-ekonomik duruma göre farklılaşmamaktadır. Yaşam biçimi açısından, yalnız yaşayan bireylerin çevrimiçi kumar bağımlılığı düzeyleri daha yüksek saptanırken; arkadaşlarıyla yaşayan bireylerin içgörü puanları daha yüksektir. Sigara ve alkol kullanan bireylerin çevrimiçi kumar bağımlılığı daha yüksek, kendine yansıtma ve içgörü düzeyleri daha düşüktür. Ebeveyn tutumları arasında pozitif ilişkiler bulunmuş, özellikle demokratik tutumun yaşantısal kaçınma, kendine yansıtma ve içgörü ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Çevrimiçi kumar bağımlılığı, içgörü ile negatif; yaşantısal kaçınma ile pozitif yönde ilişkilidir.Aracı etki analizlerine bakıldığında, demokratik tutumun çevrimiçi kumar bağımlılığına doğrudan etkisi bulunmamakla birlikte, yaşantısal kaçınma ve içgörü aracılığıyla dolaylı etkiler göstermiştir. Otoriter ve koruyucu tutumların ise yaşantısal kaçınma aracılığıyla bağımlılığı artırıcı dolaylı etkileri saptanmıştır.Tüm bu bulgular; çevrimiçi kumar bağımlılığının çok katmanlı psikososyal faktörlerden etkilendiğine işaret etmektedir.

Gambling Disorder is characterized by repetitive and habitual behaviors. With the widespread use of the internet and mobile devices, gambling has become more accessible through online platforms. This study investigates the relationship between online gambling addiction and perceived parental attitudes in adults, and examines the mediating roles of experiential avoidance, self-reflection, and insight levels in this relationship. A total of 407 adults participated in the study, which was conducted using a relational screening model. Data were collected using the Socio-Demographic Information Form, the Internet Gambling Disorder Scale, the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire-30, the Self-Reflection and Insight Scale, and the Parental Attitude Scale. The findings revealed that male participants scored higher in online gambling addiction compared to female participants. In contrast, female participants scored higher in experiential avoidance and self-reflection levels. Although some differences were observed between age groups in terms of democratic parenting style and online gambling addiction levels, these differences were not found to be statistically significant. Addiction levels did not differ based on socio-economic status. In terms of lifestyle, individuals living alone had higher levels of online gambling addiction, whereas those living with friends had higher insight scores. Participants who smoked or consumed alcohol exhibited higher gambling addiction scores and lower levels of self-reflection and insight. Positive correlations were found between parental attitudes, particularly between democratic attitudes and experiential avoidance, self-reflection, and insight. Online gambling addiction was negatively associated with insight and positively associated with experiential avoidance. Mediation analyses revealed that democratic parenting style had no direct effect on online gambling addiction but showed indirect effects through experiential avoidance and insight. Authoritarian and protective parenting styles were found to increase gambling addiction indirectly through experiential avoidance. These findings indicate that online gambling addiction is influenced by complex and multi-layered psychosocial factors.