Tokat İli Almus İlçesinde Bulunan Şah Hatâyi Ocağının Cem Ritüeli ve Müzikal Analizi

Abstract

Türkiye'de yaşayan Alevi topluluklarında soya bağlı bir inanç sistemi bulunmaktadır. Bu inanç yapısı ocak adı verilen bir sistem üzerinden yürütülmektedir. Bu çalışma, Tokat İli Almus ilçesinde bulunan Şah Hatâyi Ocağı'nın cem ritüelinin yapısını ve bu türde yer alan müzikal türlerin analizini içermektedir. Şah Hatâyi Ocağı bünyesinde; Abdal Musa cemi, görgü cemi, irşad cemi, musahiplik cemi, düşkünlük cemi ve muharrem cemi olmak üzere altı farklı cem türü tespit edilmiştir. Form olarak birbirlerine benzeyen bu altı cemden en detaylı olan görgü ceminin işlenişi ve müzikal analizi tezin temel konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda görgü cem ritüeli detaylı bir şekilde yazılarak inançsal müzik kültürünün makamsal ve ritmik analizi yapılmıştır.

In the Alevi communities living in Turkey, there exists a faith system based on lineage. This belief structure operates through a system referred to as ocak. This study focuses on the structure of the cem ritual of the Şah Hatâyi Ocak located in the Almus district of Tokat Province, as well as the analysis of the musical forms within this ritual. Within the Şah Hatâyi Ocak, six different types of cem have been identified: the Abdal Musa cem, the görgü cem, the irşad cem, the musahiplik cem, the düşkünlük cem, and the muharrem cem. Although similar in form, among these six rituals, the most detailed is the görgü cem, whose practice and musical analysis constitute the main subject of this thesis. In this context, the görgü cem ritual is examined in detail, and the modal (makam) and rhythmic analyses of the devotional musical culture are carried out.