Depresif Belirti Düzeyi Yüksek Kişilerde Otobiyografik Anıların Bilince İstemsiz Gelişleri ve Depresif İçerikleri

Abstract

Araştırma, depresif kişilerde depresif bilişle bağlantılı otobiyografik anıların bilince istemsiz girişlerini ve bu anıların depresif içeriğinin Beck’in bilişsel modeli ile olan tutarlılığını incelemektedir. Bu amaçla, 2004-2005 öğretim yılında çeşitli üniversitelerden 493 öğrenciyle çalışılmıştır. Katılımcılara Biliş Tarama Listesi, Anı İçeriğini Değerlendirme Formu, Olay Etkisi Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, depresif kişiler geri getirilen anıda kendilerini ‘değersiz’, ‘sevilmeye layık olmayan’ ve ‘yetersiz’ değerlendirmişler, başkalarını ‘güvenilmez’, ‘reddedici’ ve ‘destek vermez’ görmüşler ve olaydaki durumu ‘değişmez’ bulmuşlardır. Depresif olmayan kişiler ise aynı boyutlarda tam tersi bir özellik sergilemişlerdir. Bunlara ek olarak, depresif kişilerin depresif bilişlerine bağlı anılarının, diğer kişilerinkine göre daha ‘araya girici’ oldukları görülmüştür. Tüm bu özellikler bir arada değerlendirildiğinde, depresif kişilerin depresif bilişlerine bağlı anılarının, bir ‘benliği tanımlayan anı’ oldukları düşünülmektedir. Bu açıdan bakıldığında, benliği tanımlayan anıların BDT sürecinde önemli bir psikoterapi malzemesi olabileceği düşünülmektedir.